Giãn tĩnh mạch chân là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Giãn tĩnh mạch chân hiện nay không còn quá xa lạ với mọi người vì tỷ lệ người mắc căn bệnh này đang tăng dần qua các năm. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều người chưa hiểu hết các thông tin về bệnh cũng như cách bệnh tiến triển để kịp thời phát hiện và chữa trị.

1. Tổng quan về giãn tĩnh mạch chân

1.1. Tĩnh mạch có vai trò gì?

Hệ tuần hoàn có 3 loại mạch máu tạo thành vòng tuần hoàn khép kín với những vai trò quan trọng với cơ thể như sau:

he-tuan-hoan
Hệ tuần hoàn có 3 nhóm mạch máu chính

Mao mạch là khu vực xảy ra sự trao đổi oxy (O2), nước, khí cacbonic (CO2), chất dinh dưỡng nuôi cơ thể và các chất thải giữa máu và các mô xung quanh.

Động mạch có nhiệm vụ quan trọng là vận chuyển máu từ tim phân bố khắp cơ thể để nuôi các bộ phận (chân, tay,…).

Ngược lại với động mạch, tĩnh mạch có chức năng đưa máu từ các bộ phận trên cơ thể trở về tim. Cấu trúc của tĩnh mạch rất đặc biệt với các van nhỏ để điều chỉnh máu luôn chảy từ các chi về tim theo hướng thẳng đứng (ngược chiều của trọng lực).

1.2. Giãn tĩnh mạch chân là bệnh gì?

Giãn tĩnh mạch chân là hiện tượng tĩnh mạch ở chi dưới bị suy giảm chức năng. Cụ thể hơn là thành tĩnh mạch bị tổn thương do phình giãn quá mức, dẫn đến sức khỏe thành mạch bị suy yếu.

suy-gian-tinh-mach
Giãn tĩnh mạch chân là do thành tĩnh mạch bị tổn thương do phình giãn quá mức

Hiện tại, ngày càng có nhiều người mắc phải căn bệnh này nhưng không hề hay biết. Vì vậy, tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu về các triệu chứng của bệnh nhé.

=>Xem thêm thông tin Suy giãn tĩnh mạch: Nguyên nhân – Triệu chứng – Cách điều trị và phòng ngừa

2. Triệu chứng của giãn tĩnh mạch chân là gì?

Triệu chứng của giãn tĩnh mạch chân thường không rõ ràng khi bệnh mới hình thành nên bị nhiều người bệnh bỏ qua. Chính vì vậy, các bệnh nhân mắc suy tĩnh mạch chân thường bỏ lỡ thời gian vàng để điều trị bệnh.

Giai đoạn đầu khi mắc giãn tĩnh mạch chân

Vào giai đoạn đầu, tuy các triệu chứng bệnh không xuất hiện cụ thể nhưng chung quy lại, người bệnh thường có các dấu hiệu như sau:

  • Chân bị đau, hơi căng nặng
  • Cảm giác đôi chân nặng nề, mệt mỏi
chan-nang-ne
Chân căng nặng là dấu hiệu suy tĩnh mạch chân đầu tiên
  • Chân xuất hiện cảm giác ngứa khó chịu như bị kiến bò
  • Khi đi ngủ vào ban đêm thường bị chuột rút
  • Trên da bắt đầu xuất hiện rõ các mạch máu (màu xanh, đỏ, tím)

Giai đoạn sau khi mắc giãn tĩnh mạch chân

Khi bạn mắc suy tĩnh mạch chân vào giai đoạn sau, các dấu hiệu bệnh lúc này đã rất rõ ràng và tần suất xuất hiện sẽ thường xuyên và kéo dài hơn.

Dưới đây là các dấu hiệu nhận biết bệnh suy tĩnh mạch chân ở giai đoạn sau:

  • Chân sưng phù to, không khỏi khi nghỉ ngơi
  • Hệ thống tĩnh mạch nổi gồ lên da như hình mạng nhện
suy-gian-tinh-mach-noi-go
Tĩnh mạch nổi gồ lên bề mặt da
  • Vùng vị suy tĩnh mạch chân bắt đầu bị viêm và loét
  • Da phần bắp chân thay đổi màu bất thường

3. Các cấp độ của bệnh giãn tĩnh mạch ở chân

3.1. Phân loại CEAP là gì?

Giãn tĩnh mạch ở chân có thể chia thành nhiều cấp độ bệnh khác nhau thông qua các biểu hiện lâm sàng của người bệnh. Các chuyên gia y tế đã nghiên cứu và phân loại suy giãn tĩnh mạch theo phân loại CEAP.

  • Phân loại CEAP (1995): Đã áp dụng tại nhiều nước trên khắp thế giới và hiện nay vẫn đang áp dụng trên lâm sàng
  • Phân loại CEAP nâng cao (2004): Mô tả rõ hơn về bệnh so với phân loại CEAP kinh điển, chủ yếu áp dụng trong các nghiên cứu lâm sàng

3.2. Phân loại cấp độ của giãn tĩnh mạch chân

Giãn tĩnh mạch thường xảy ra ở chi dưới tại bất kỳ vị trí nào và được phân loại thành 7 cấp độ suy giãn tĩnh mạch như sau:

cap-do-suy-gian-tinh-mach
Các cấp độ bênh suy giãn tĩnh mạch chân
  • Cấp độ 0 (C0): Không có biểu hiện lâm sàng cụ thể nên không cảm nhận bằng mắt thường được
  • Cấp độ 1 (C1): Tĩnh mạch bị giãn thành hình mạng nhện, đường kính dưới 3mm
  • Cấp độ 2 (C2): Vị trí tĩnh mạch phình giãn có đường kính trên 3mm
  • Cấp độ 3 (C3): Chi dưới có hiện tượng sưng phù ở mức nhẹ, da chưa thay đổi màu
  • Cấp độ 4 (C4): Da bắt đầu xuất hiện biến đổi như sau:
    • Cấp độ 4a: Rối loạn sắc tố/ chàm tĩnh mạch
    • Cấp độ 4b: Xơ mỡ da/ teo trắng của Milian
  • Cấp độ 5 (C5): Da có những biến đổi như cấp 4, đồng thời xuất hiện các vết loét đã lành sẹo
  • Cấp độ 6 (C6): Da có những biến đổi như đã nói, cùng với đó là triệu chứng loét ngày càng nặng thêm

4. Nguyên nhân mắc suy tĩnh mạch chân là gì?

Có rất nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn đến tình trạng giãn tĩnh mạch ở chân.

Nguyên nhân chủ quan

Đáng buồn nhất là bệnh giãn tĩnh mạch chân có thể di truyền từ bố mẹ sang con cái.

Trong trường hợp bố hoặc mẹ có tiền sử mắc bệnh thì khả năng con gái bị di truyền bệnh là 60% và con trai là 25%. Và nếu không may cả bố và mẹ đều mắc suy tĩnh mạch chân thì tỷ lệ con cái mắc bệnh sẽ là 90%.

di-truyen
Có thể mắc giãn tĩnh mạch chân qua di truyền

Nguyên nhân khách quan

Bên cạnh các yếu tố về di truyền, bất kỳ ai cũng có thể mắc giãn tĩnh mạch ở chân bởi những lý do sau:

Vận động với cường độ cao

Khi rèn luyện thể dục, thể thao với những bài tập quá sức, hệ tĩnh mạch chi dưới sẽ chịu tác động rất lớn.

van-dong-qua-suc
Chơi thể thao quá sức không tốt cho tĩnh mạch chi dưới

Ngồi/đứng quá lâu (trong nhiều giờ liên tục)

Khi giữ nguyên một tư thế quá lâu, hệ tuần hoàn của cơ thể sẽ bị trì trê, nhất là sự lưu thông máu ở chi dưới sẽ kém đi. Điều này là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến giãn tĩnh mạch chân.

Cơ thể nặng nề

Khi mang thai hoặc bị béo phì, cơ thể đều trong tình trạng quá cân. Trọng lượng nặng nề của cơ thể sẽ tạo ra một lực ép lớn lên đôi chân, từ đó dẫn đến chứng suy giãn tĩnh mạch.

thua-can-beo-phi
Thừa cân gây sức ép lên thành tĩnh mạch

Lựa chọn trang phục không thoải mái

Mặc trang phục bó chặt, chật chội, ôm sát sẽ khiến cơ thể khó chịu và hệ tĩnh mạch chân sẽ bị chèn ép. Đặc biệt, người thường xuyên đi giày cao gót có nguy cơ mắc suy tĩnh mạch chân khá cao.

Uống nhiều rượu, bia

Rượu, bia là loại thức uống mà người suy giãn tĩnh mạch cần hạn chế sử dụng, tốt nhất là không nên dùng. Vì uống rượu, bia sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của gan, gây rối loạn trao đổi chất và ảnh hưởng đến hệ thống tĩnh mạch.

ruou-bia
Rượu bia không tốt cho người bị giãn tĩnh mạch chân

Không những thế, loại đồ uống này còn làm quá trình lưu thông máu kém hiệu quả, dễ tạo ra sự tắc nghẽn không mong muốn trong lòng tĩnh mạch. Do đó, để phòng ngừa và giảm nguy cơ mắc suy giãn tĩnh mạch thì bạn không nên uống rượu.

5. Phương pháp y tế điều trị giãn tĩnh mạch chân

Giãn tĩnh mạch chân hiện nay đã có các phương pháp điều trị tại bệnh viện. Về cơ bản, các cách điều trị này đang cho kết quả khả quan và được nhiều người bệnh tin tưởng áp dụng.

Phương pháp dùng thuốc:

Uống thuốc dạng viên và bôi thuốc điều trị suy giãn tĩnh mạch theo chỉ dẫn của bác sĩ đang là phương pháp điều trị được nhiều người bệnh áp dụng.

uong-thuoc
Dùng thuốc có tính tiện lợi

Vì nhu cầu đó nên ngày càng có nhiều thương hiệu thuốc gắn mác điều trị suy giãn tĩnh mạch được bày bán ở các nhà thuốc. Do đó, bạn cần cẩn trọng tìm nơi bán uy tín để mua được thuốc đúng, thuốc tốt nhé!

Phương pháp Tiêm xơ:

Đây là phương pháp ít tốn kém, nhanh chóng mà người bệnh có thể xuất viện ngay sau khi thực hiện.

Các bác sĩ chuyên khoa sẽ tiêm vào tĩnh mạch một loại dung dịch gây ra phản ứng viêm kết hợp với nén ép tĩnh mạch. Cách làm này khiến máu không chảy vào tĩnh mạch bị giãn được, cuối cùng tĩnh mạch đó sẽ bị xơ hóa và không thể hoạt động nữa.

chich-xo-gian-tinh-mach-chan
Tiêm xơ là phương pháp chữa trị giãn tĩnh mạch chân ít tốn kém, nhanh chóng

Phương pháp Laser/cắt đốt nhiệt nội mạch :

Hiện nay, nước Mỹ khuyến khích phương pháp cắt đốt nhiệt nội mạch qua ống thông (EVTL) thay vì phải phẫu thuật loại bỏ tĩnh mạch bị hư tổn.

Phương pháp này được thực hiện bằng cách sử dụng một ống thông luồn vào trong tĩnh mạch hiển cách chỗ nối tĩnh mạch hiển và đùi vài centimet. Cùng với đó, ống thông này sẽ được kết nối với máy phát điện bên ngoài để khi rút ống ra khỏi tĩnh mạch, năng lượng nhiệt từ tia laser hoặc sóng cao tần sẽ được giải phóng nơi ống thông được đặt vào. Nhờ đó, tĩnh mạch bị suy giãn bị loại bỏ và máu sẽ tiếp tục chảy đến những tĩnh mạch khỏe mạnh khác.

laser
Phương pháp Laser ít đau đớn được sử dụng phổ biến

Trong suốt quá trình, người bệnh được gây tê tại chỗ thay vì gây mê ảnh hưởng sức khỏe. Phương pháp này ít gây đau đớn và không để lại sẹo gây mất tính thẩm mỹ.

Phương pháp phẫu thuật suy tĩnh mạch chân:

Phẫu thuật là cách cuối cùng để chữa suy tĩnh mạch chân. Vì cách này có dùng thuốc gây mê nên sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh về sau. Hơn nữa, đây là phương pháp tiềm ẩn rủi ro cao nhất.

sau-phau-thuat
Phẫu thuật là cách chữa suy giãn tĩnh mạch chân cuối cùng

6. Các phương pháp phòng ngừa bệnh tại nhà

Nếu đã biết tất cả thông tin về giãn tĩnh mạch chân, bạn cũng cần biết thêm cách phòng ngừa bệnh ngay từ bây giờ để tránh bị mắc bệnh về sau.

Tập thể dục thường xuyên

Tập thể dục để có một cơ thể dẻo dai, khỏe mạnh là cách phòng ngừa bệnh tốt nhất. Bạn nên chọn các môn vận động cơ bản, nhẹ nhàng như đi bộ, chạy bộ, bơi lội, yoga,… và tránh việc vận động mạnh quá sức cơ thể chịu đựng nhé.

tap-the-duc
Tập thể dục để cơ thể luôn khỏe mạnh

Thiết lập chế độ ăn uống khoa học

Một chế độ dinh dưỡng cân bằng và khoa học là điều cần thiết mà mỗi người nên tự thiết lập. Nếu muốn tránh xa suy tĩnh mạch chân, bạn cần hạn chế rượu, bia và các thực phẩm chứa nhóm chất béo gây hại, nhiều tinh bột.

che-do-an
Chế độ dinh dưỡng cân bằng là điều cần thiết để phòng ngừa suy giãn tĩnh mạch

Kê gối dưới chân khi ngủ

Khi đi ngủ, bạn hãy kê thêm 1-2 chiếc gối dưới chân sao cho chân cao hơn tim khoảng 15cm là được nhé. Cách làm này khiến máu trở về tim tốt hơn, giảm áp lực lên chân và tạo sự thoải mái khi đi ngủ.

ke-goi
Kê gối cao hơn tim 15cm tốt cho người bệnh

Hiện nay các nhà sản xuất đã cho ra đời một loại gối có thiết kế riêng biệt để kê chân. Bạn có thể tham khảo và mua thêm loại gối này để tăng chất lượng giấc ngủ và hiệu quả điều trị suy tĩnh mạch chân.

Thay đổi tư thế liên tục

Đừng để cơ thể phải ở trong một tư thế quá lâu. Việc thay đối tư thế thường xuyên sẽ giúp cải thiện máu lưu thông và giảm cảm giác nhức mỏi cơ thể. Bạn có thể ngồi 30 phút, sau đó đứng dậy giãn cơ, đi lại trong 2-3 phút rồi lại ngồi. Ngoài ra, bạn có thể tham khảo các bài tập nhẹ nhàng tại chỗ như:

Bài tập nhón nhân tại chỗ: thúc đẩy sự trao đổi tuần hoàn máu, giúp cơ bắp thư giãn và hạn chế sự suy giãn tĩnh mạch ở chân.

nhon-chan
Nhón chân tại chỗ phòng ngừa suy tĩnh mạch chân

Bài tập Buerger Allen: có tác hỗ trợ lưu thông máu, tránh hiện tượng tắc nghẽn, ứ đọng trong tĩnh mạch.

Bài tập ở tư thế nằm:

  • Đạp xe đạp: làm lại 20 lần cho mỗi lần tập
  • Bắt chéo chân chữ X: làm 10 lần cho một lần tập
  • Xoay cổ chân: mỗi bên cổ chân xoay 5 lần, sau đó đổi bên

Đeo tất trị liệu suy giãn tĩnh mạch

tat-suy-gian-tinh-machtat
Đeo tất trị liệu suy giãn tĩnh mạch chân là cách phòng bệnh an toàn, hiệu quả

Việc đeo tất trị liệu có thể nói là phương pháp phòng ngừa bệnh an toàn và đơn giản nhất. Không những thế, các bác sĩ luôn khuyên bệnh nhân của họ nên kết hợp mang tất trị liệu suy giãn tĩnh mạch để hỗ trợ quá trình điều trị bệnh tốt nhất.

7. Tại sao nên mang tất trị liệu suy giãn tĩnh mạch?

Sản phẩm tất chống giãn tĩnh mạch là tất được dùng trong y tế với thiết kế đặc biệt. Nhờ thiết kế này mà tất sẽ ôm sát vào chân và tác động một lực vừa đủ lên bàn chân để bó chân lại. Điều này giúp thành tĩnh mạch bị phình giãn dần co lại và làm giảm các triệu chứng của giãn tĩnh mạch chân như:

  • Phù nề, sưng đau
  • Chân căng nặng, ngứa râm ran khó chịu
  • Hạn chế hiện tượng chuột rút khi ngủ
giat-tat
Tất trị liệu suy giãn tĩnh mạch được thiết kế đặc biệt để dùng trong y tế

Thêm vào đó, tất chống giãn tĩnh mạch không chỉ có một kích cỡ như các loại tất khác mà có các size lớn hoặc nhỏ và mức độ nén chặt khác nhau. Vì mỗi size tất sẽ phù hợp với mỗi tình trạng bệnh khác nhau và kích thước chân khác nhau. Do đó, người bệnh cần theo dõi tình trạng bệnh của bản thân và sự thay đổi cân nặng để kịp thời thay đổi size tất cho phù hợp.

Tóm lại, suy giãn tĩnh mạch chân là căn bệnh khó phát hiện triệu chứng ngay từ đầu. Bệnh thường có các dấu hiệu như: chân tê mỏi, bàn chân sưng phù, ngủ đêm dễ chuột rút chân,… Lý do mắc bệnh có thể do di truyền hoặc bị yếu tố bên ngoài tác động. Vì bất kỳ ai cũng có nguy cơ mắc suy giãn tĩnh mạch chân nên việc phòng ngừa là vô cùng quan trọng. Mọi người nên cân nhắc đeo tất trị liệu suy giãn tĩnh mạch để tăng hiệu quả phòng tránh và điều trị bệnh nhé.

Back to top button